Sezon grzewczy w Polsce – jak chronić się przed smogiem?

Oczyszczacz powietrza Klarta w mieszkaniu

Artykuł partnera

Za oknem szaro, w powietrzu czuć charakterystyczny zapach, a aplikacje pogodowe zamiast słońca pokazują czerwone alerty. Tak w wielu polskich miejscowościach wygląda sezon grzewczy. Choć w ostatnich latach jakość powietrza w Polsce wyraźnie się poprawiła, smog wciąż pozostaje jednym z największych zagrożeń dla naszego zdrowia. Jak się przed nim chronić? Co możemy zrobić sami, a co robi w tej sprawie państwo?

Oczyszczacz powietrza – pierwsza linia obrony przed smogiem w domu

Wielu z nas zakłada, że przed smogiem najlepiej schronić się w domu. Niestety nie do końca. Pyły zawieszone PM2,5 i PM10 przenikają do mieszkań podczas wietrzenia, przez nieszczelności w oknach czy kanały wentylacyjne. W efekcie stężenie zanieczyszczeń w pomieszczeniach potrafi niewiele odbiegać od tego, co mamy na zewnątrz.

Dlatego też w sezonie grzewczym warto postawić na oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA. Filtr klasy H13 zatrzymuje ponad 99,95% drobnych cząstek, w tym sadzę i pyły pochodzące ze spalania węgla i drewna. Z kolei filtr węglowy adsorbuje zanieczyszczenia gazowe, lotne związki organiczne i nieprzyjemny zapach dymu.

Co istotne, oczyszczacz musi być dobrany do metrażu. Urządzenie powinno być w stanie przefiltrować całą kubaturę pomieszczenia co najmniej 3 razy w ciągu godziny. W praktyce oznacza to, że na każde 10 m² potrzebujemy około 80 m³/h.

Na rynku nie brakuje też ciekawych rozwiązań rodzimych producentów. Przykładem są polskie oczyszczacze powietrza marki Klarta, które łączą filtr HEPA H13, filtr węglowy i filtr wstępny. Dzięki czujnikowi PM2,5 same dopasowują tempo pracy do aktualnego stanu powietrza w pokoju.

Monitorowanie jakości powietrza, ograniczenie aktywności i maski antysmogowe

Ochrona przed smogiem zaczyna się od wiedzy o tym, czym w danej chwili oddychamy. Aktualne pomiary sprawdzisz w bezpłatnej aplikacji „Jakość powietrza w Polsce” Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ). Coraz popularniejsze są też domowe czujniki jakości powietrza, a wiele oczyszczaczy wyświetla bieżące stężenie PM2,5 bezpośrednio na panelu.

Na co zwracać uwagę? W Polsce poziom informowania dla PM10 wynosi 100 µg/m³, a poziom alarmowy 150 µg/m³ (średnia dobowa). Dla porównania, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca, by średnie dobowe stężenie PM2,5 nie przekraczało 15 µg/m³.

Gdy normy są przekroczone, warto:

  • ograniczyć aktywność fizyczną na zewnątrz, szczególnie bieganie i jazdę na rowerze, bo przy wysiłku wdychamy znacznie więcej powietrza,
  • wietrzyć mieszkanie krótko i z głową, najlepiej w godzinach, gdy zanieczyszczenie jest najniższe,
  • zadbać o najbardziej wrażliwych, czyli dzieci, seniorów, kobiety w ciąży oraz osoby z astmą i chorobami serca

Jeśli wyjście z domu jest konieczne, sprawdzi się maska antysmogowa z filtrem klasy FFP2 lub FFP3. Co istotne, powinna ona szczelnie przylegać do twarzy, a jej filtry wymagają regularnej wymiany. Zwykła maseczka materiałowa czy tzw. chirurgiczna przed pyłami PM2,5 niestety może nie być wystarczająca.

Walka ze smogiem w Polsce – co udało się osiągnąć?

Choć wciąż jest wiele do zrobienia, ostatnie lata przyniosły realne zmiany:

  • Uchwały antysmogowe. Obowiązują już w 14 z 16 województw, obejmując swoim działaniem wiele miast w Polsce. Np. w Krakowie symbolem zmian jest zakaz palenia węglem i drewnem, obowiązujący od września 2019 r.
  • Program „Czyste Powietrze”. Od startu programu złożono ponad 1,1 mln wniosków, wypłacono ponad 22,7 mld zł i zakończono ponad 657 tys. przedsięwzięć związanych z wymianą źródeł ciepła i termomodernizacją.
  • Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB). Od 2021 r. trafiło do niej niemal 9,75 mln deklaracji o źródłach ciepła, dzięki czemu gminy wiedzą, gdzie dymią „kopciuchy”.
  • Normy dla paliw i kotłów. Z rynku zniknęły muły i flotokoncentraty węglowe, a do sprzedaży trafiają wyłącznie kotły spełniające wymogi ekoprojektu.
  • Ulga termomodernizacyjna. Pozwala odliczyć od podatku do 53 tys. zł wydatków na wymianę pieca i ocieplenie domu.

Efekt? W 2025 r. roczne normy dla PM10 zostały dotrzymane we wszystkich strefach. Wciąż jednak w Polsce działa niemal 2 mln kopciuchów, a normy dla PM2,5 przekroczono w 7 strefach. Dlatego też w sezonie grzewczym o czyste powietrze warto zadbać również samodzielnie.

Powiadomienia
Powiadom o
guest

0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
Esthetyczne wnętrza
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.